Libanon

Uit Wikipedia, de vrije encyclopedie

Ga naar: navigatie, zoeken
Zie Libanon (doorverwijspagina) voor andere betekenissen van Libanon.
الجمهورية اللبنانية
Al-Jumhūriyyah al-Lubnāniyyah

La République Libanaise

Vlag van Libanon
(Details)

Wapen van Libanon
(Details)

Basisgegevens
Officiële landstaal: Arabisch
Hoofdstad: Beiroet
Regeringsvorm: Parlementaire democratie
Staatshoofd: President Michel Suleyman
Regeringsleider: Premier Saad Hariri
Religie: islam, christendom
Oppervlakte: 10.400 km² [1] (1,6% water)
Inwoners: 3.759.134 (2007)[2]
4.017.095 (2009)[3] (386,3/km² (2009))
Overige
Volkslied: Koullouna Lilouataan Lil Oula Lil Alam
Munteenheid: Libanees pond (LBP)
UTC: +2 (zomers: +2)
Nationale feestdag: 22 november
Web | Code | Tel. .lb | RL | 961
Voorgaande staten
 Frans Mandaat Libanon 1943
Topografie
Kaart van Libanon
Zie ook
Portaal:Landen & Volken   Portaal Landen & Volken

Libanon, (Arabisch: لبنان), officieel de Republiek Libanon, is een klein land gelegen aan de uiterste oostkust van de Middellandse Zee. In het zuiden grenst het aan Israël en in het oosten en noorden aan Syrië.

Inhoud

[bewerken] Geschiedenis (1920-heden)

Zie Geschiedenis van Libanon voor het hoofdartikel over dit onderwerp.

Nadat in de Eerste Wereldoorlog het Ottomaanse Rijk verslagen was door de Geallieerden, werden in 1920 - na de Conferentie van San Remo - Libanon en Syrië Franse mandaatgebieden. De Fransen bestuurden Libanon met behulp van de katholieke Maronieten, die toen de meerderheid van de bevolking uitmaakten.

In 1943 werd het Franse mandaat over Libanon opgeheven en werd Libanon een onafhankelijke republiek. Toen werd het zogenaamde Nationaal Pact gesloten waarbij werd bepaald dat de president altijd een Maronitisch christen zou zijn, de premier een soenniet en de voorzitter van het Huis van Afgevaardigden een sjiiet. Ook werd bepaald dat tijdens een eventueel Arabisch conflict Libanon neutraal zou blijven. Het land zou zich cultureel zowel op Europa als op de Arabische Landen oriënteren.

Gedurende de jaren 1940 en 1950 was de situatie stabiel, hoewel er wel degelijk ongenoegen waarneembaar was bij de sjiieten, die ondanks het feit dat hun bevolkingsgroep steeds toenam, een tweederangsrol bekleedden in de regering. De jaren 1950 en 1960 waren tijden van grote economische voorspoed en ver doorgedreven markteconomie.

In 1958 kwamen moslims in opstand en eisten een nieuwe volkstelling. Zij meenden dat de volkstelling uit 1932 achterhaald was en dat zij inmiddels de meerderheid van de bevolking uitmaakten. De Libanese regering gaf geen gehoor aan de eis van de moslims en met Amerikaanse steun werd de opstand onderdrukt.

In 1973 vond er een uitbarsting van geweld plaats tussen regeringsmilities en de in Libanon verblijvende Palestijnen van de PLO. Daarnaast ontstond er een strijd uit tussen de falangisten van Pierre Gemayel en diverse islamitische partijen. In 1975 brak de Libanese Burgeroorlog uit.

De verschillende partijen in de burgeroorlog raakten onderling verdeeld, wat de onoverzichtelijkheid in het conflict deed toenemen. In 1976 trokken Syrische troepen Libanon binnen, later gevolgd door VN-troepen en het Israëlische leger (1977 en 1982).

Beiroet tijdens de burgeroorlog (1978)

In 1989 werd uiteindelijk onder druk van Arabische landen het Vredesakkoord van Taif gesloten. De Israëlische troepen verlieten Libanon in 2000 en het Syrische leger bleef tot 2005 in Libanon.

Op 14 februari 2005 werd oud-premier Rafik Hariri bij een bomaanslag gedood. Hierna ontstonden enorme massademonstraties die democratie en de terugtrekking van Syrische troepen eisten. De protesten die erop volgden worden de Cederrevolutie genoemd.

Nadat de Hezbollah-militie twee Israëlische militairen krijgsgevangen had gemaakt en vanaf het omstreden stukje grondgebied dat bekend staat als de Shebaa-boerderijen Katjoesjaraketten afvuurde, viel Israël Libanon binnen. Naast de stellingen van Hezbollah werden wegen en bruggen vernietigd en het vliegveld beschadigd. Naar schatting ruim een miljoen mensen gingen op de vlucht en meer dan 1300 Libanese burgers kwamen om het leven, een derde daarvan kinderen. Aan Israëlische zijde vielen zowel burger- als militaire slachtoffers Zie verder: Israëlisch-Libanese oorlog van 2006.

In het voorjaar van 2008 zijn er gevechten geweest, waarbij Hezbollah belangrijke delen van Beiroet bezette. Bij dit geweld kwamen 80 mensen om het leven.[4]

[bewerken] Staatsinrichting en politiek

Saad Hariri, de huidige Libanese premier
Zie Politiek in Libanon voor het hoofdartikel over dit onderwerp.

Libanon is een onafhankelijke republiek. In het zogenaamde Nationale Pact van 1943 is vastgelegd dat de belangrijkste functies in de politieke macht verdeeld zijn over de belangrijkste etnisch-religieuze groepen:

De macht is aldus volgens de confessionele groepen verdeeld. In het parlement is de verhouding tussen moslims en christenen gelijk maar ten gevolge van het feit dat de president en de opperbevelhebber van het leger christenen zijn ligt het zwaartepunt van de politieke macht nogal eens in het christelijke kamp. Deze verdeling is gebaseerd op een volkstelling uit 1932 en later herzien bij het Vredesakkoord van Taif. Inmiddels vormen de moslims de meerderheid van de Libanese bevolking. Tijdens de verkiezingen van 2005 was de verdeling van de stemgerechtigde christenen-moslims ruwweg 40% versus 60%.

De wetgevende macht berust bij Kamer van Afgevaardigden die 128 zetels heeft en voor vier jaar is verkozen. Alle in Libanon wonende Libanezen van 21 jaar en ouder hebben stemrecht.

Geen der partijen heeft ooit een absolute meerderheid behaald zodat in Libanon altijd coalities moesten worden gevormd om te kunnen regeren.

[bewerken] Verkiezingen van juni 2005

Vóór de verkiezingen van juni 2005 sloten de verschillende politieke partijen diverse coalities. De overwinning ging naar de coalitie genaamd Lijst Martelaar Rafik Hariri, die geleid werd door Rafik Hariri's zoon Saad Hariri. Zijn coalitie won 72 van de 128 zetels. De uitslag luidde als volgt:

Partij Zetels
Lijst Martelaar Rafik Hariri 72
Weerstand- en Ontwikkelingsblok 35
Vrije Patriottische Beweging 21

Fouad Siniora vormde hierna een regering. Deze bestond uit 24 personen, twaalf christenen en twaalf moslims. Ook Hezbollah maakte deel uit van de regering.

[bewerken] Verkiezingen van juni 2009

De jongste verkiezingen in Libanon hadden plaats op 7 juni 2009. De uitslag luidde[5]:

Partij Zetels
de 14 maart-coalitie (of pro-westerse coalitie van soennieten, druzen en een deel van de christenen onder leiding van Saad Hariri) 71
de 8 maart-coalitie (of Hezbollah en bondgenoten (o.a. christelijke partij van Michel Aoun)) 57

Op 27 juni 2009 verklaarde de nieuwe Libanese premier Saad Hariri een regering van nationale eenheid te zullen vormen. Hij verwachtte dat de vorming van het kabinet zeer moeilijk zal verlopen.

[bewerken] Bestuurlijke indeling

Bevolkingsgroei van Libanon

Libanon is onderverdeeld in zes gouvernementen die weer zijn onderverdeeld in 25 districten.

[bewerken] Religie

In Libanon worden zeventien verschillende geloofsgemeenschappen officieel erkend. De moslims maken volgens de gegevens van het ‘CIA World factbook’ ongeveer 60% van de bevolking uit, de christenen 39%.[5] De officiële erkenning geldt voor vier religieuze gemeenschappen van de islam, voor de druzen en voor twaalf christelijke kerken.

[bewerken] Moslims

De moslims zijn verdeeld over soennieten, sjiieten, isma'iliten en alawieten. De soennieten wonen verspreid over het land maar vooral in het noord-westen en het centrum. Zij zouden ongeveer 20% van de bevolking uitmaken. Zij voelen zich verwant aan de Arabieren in de omliggende landen. De sjiieten wonen vooral in het zuiden en het noord-oosten van Libanon meer bepaald in de Beekavallei. Er wordt aangenomen dat zij thans 28% van de bevolking uitmaken. De sjiieten onderhouden nauwe banden met hun geloofsgenoten in Iran en zijn vooral internationaal gekend via de door hen opgerichte partij Hezbollah. De alawieten vormen een minderheid. Zij wonen verspreid over het land en konden sinds de Syrische overheersing (jaren 1980) een rol van betekenis spelen daar ook de eerdere Syrische president Hafiz al-Assad en zijn opvolger Bashar al-Assad tot hun geloofsgemeenschap behoren.

[bewerken] Druzen

De druzen zijn ontstaan als een afsplitsing van het sjiïsme maar beschouwen zich niet meer als moslims. Zij maken ongeveer 6% van de bevolking uit. Zij wonen vooral het Midden-Libanese Choufgebergte. Enkele voorname families zijn de clans van Jumblatt en Yazbak. De laatste decennia spelen zij via hun Progressieve Socialistische Partij een politieke rol van betekenis.

[bewerken] Christenen

De meerderheid van de christenen behoort tot de Maronitische Kerk. De Maronieten maken 23 à 25%[bron?] van de bevolking uit. Tengevolge van de emigratie van een groot aantal van hen, gedurende de laatste 60 jaar, is het aantal christenen vergeleken met het aantal moslims voortdurend afgenomen.

De Oosters-orthodoxen, behorend tot het Patriarchaat van Antiochië, zijn in aantal de tweede grootste christelijke groepering en maken 10%[bron?] van de bevolking uit. Ze worden gevolgd door de Melkitisch katholieken waartoe 4%[bron?] van de bevolking behoort.

De christelijke gemeenschap in Libanon bestaat verder uit: Armeens orthodoxen, Armeens katholieken, Syrisch orthodoxen, Syrisch katholieken, Nestorianen, Chaldeeuws katholieken, Kopten, Rooms-katholieken en Protestanten. Exacte cijfers over het aantal gelovigen per kerkgemeenschap zijn maar onvolledig beschikbaar.

De christenen wonen vooral in het centrale westelijke deel van het land rondom Beiroet, Zahlé en Bchareh in het Libanongebergte.

[bewerken] Etnische minderheden

Libanon is niet alleen op religieus maar ook op etnisch gebied buitengewoon divers.

Er wonen ongeveer 150.000 Armeniërs die 4%[5] van de bevolking uitmaken en veelal behoren tot de Armeens-christelijke Kerken. Er wonen Koerden die qua religie moslim zijn en behoren tot de soennitische of sjiitische strekking. Er wonen in Libanon zo'n 40.000 Assyriërs; zij hebben een eigen taal en behoren doorgaans tot Oosters-christelijke kerken. Er zijn ook Perzische Libanezen en een kleine groep Joodse Libanezen.

Verspreid over het Libanese grondgebied bestaan Palestijnse vluchtelingenkampen. Deze Palestijnen zijn meestal tijdens de Arabisch-Israëlische Oorlog van 1948 naar Libanon gevlucht. Ze hebben in de meeste gevallen geen Libanees paspoort verkregen waardoor zij nog altijd stateloos zijn. In totaal zijn er 12 Palestijnse vluchtelingenkampen met 225.125 inwoners. In heel Libanon wonen 409.714 Palestijnse vluchtelingen. Ongeveer 10% van hen is christelijk en ze behoren voornamelijk tot het Oosters-orthodoxe Patriarchaat van Antiochië. [6].

Veel christelijke Libanezen, maar ook sommige niet-christelijke Libanezen zien zichzelf niet als Arabisch maar eerder als afstammelingen van de oude Kananieten en wensen Feniciërs genoemd te worden.[5]

[bewerken] Geografie

Satellietfoto van Libanon

Libanon grenst in het westen aan de Middellandse Zee met een kustlijn van 225 km. Ten noorden en oosten van het land ligt Syrië (grenslijn 375 km) en ten zuiden grenst het aan Israël (grenslijn 79 km).

Parallel met de vlakke kuststrook loopt het Libanongebergte. De oostgrens met Syrië wordt gemarkeerd door het gebergte van de Anti-Libanon. Het woord Libanon (ook "Loubnan" of "Lebnan") komt van het Aramese woord laban wat 'wit' betekent, een verwijzing naar de besneeuwde pieken van de Libanonberg. Tussen de twee gebergtes loopt de Bekavallei.

Het land heeft door zijn hoge bergen geen gebrek aan water. De belangrijkste rivieren zijn de Litani en de Orontes (of Asi).

De hoogste berg van Libanon is de Qurnat as Sawdā’ 3088m hoog.

Al sinds de tijden van de Phoeniciërs is Libanon een belangrijke leverancier van hout. De Libanonceder is nog steeds het symbool van het land en is opgenomen in de vlag van Libanon. De ceders zijn thans (gezien hun geringe aantal) beschermd en mogen niet meergekapt worden.

[bewerken] Economie

De bevolking van Libanon staat in de Arabische wereld bekend om haar handelsgeest en is - volgens Arabische normen - hoog opgeleid.

De belangrijkste economische sectoren zijn de handel, de financiële dienstverlening, het toerisme en de industrie. Ongeveer 12% van de beroepsbevolking is in de landbouw werkzaam.

[bewerken] Cultuur

Libanon maakt deel uit van de Arabische wereld. Het land heeft altijd opengestaan voor modernisering onder Europese en vooral Franse invloed.

De officiële taal is Arabisch. Daarnaast wordt ook Frans en Engels gesproken. Libanese Armeniërs hebben Armeens als hun moedertaal.

De belangrijkste en in elk geval de meest bekende Libanese schrijver is Gibran Khalil Gibran (1883-1931) die naar de VS emigreerde. In zijn vroeger woonhuis in Bchareh bevindt zich thans het 'Khalil Gibran museum' waar ook schilderijen van zijn hand worden tentoongesteld.

In Libanon bevinden zich verschillende TV-stations die in de hele Arabische wereld per satelliet te ontvangen zijn. Bekend is onder andere New TV, dat ook een Arabische versie van Idols uitzendt.

Bekende gerechten uit de Libanese keuken zijn tabouleh, hoummous en falafel en de knoflook saus toum, welke samen met de mezze worden opgediend.

[bewerken] Bezienswaardigheden

De Romeinse Bacchustempel in Baalbek

Libanon telt drie grote historische steden: Beiroet, Sidon, Tyrus.

De archeologische sites van Anjar, Byblos, Baalbeck en de tempel van Echmoun.

Deir el-Qamar en Beiteddine in het Choufgebergte.

Bcharreh, de Qadishavallei en de ceders.

[bewerken] Zie ook

[bewerken] Externe links

[bewerken] Bronnen, noten en/of referenties

 
Persoonlijke instellingen
Boek maken
in andere talen